Eskişehir, tarihinin en büyük ekolojik tehdidiyle karşı karşıya. Polen Ekoloji Kolektifi’nin verilerine göre; kentin ormanları, tarım arazileri ve su kaynakları “mega maden” projeleri ve ihalesiz ruhsatlarla maden şirketlerine parsel parsel devrediliyor.
Dev Sahalar, İhalesiz Satışlar
MAPEG verilerine göre, 2023’ten 2025 sonuna kadar Eskişehir’de toplam 33 bin 943 hektarlık (yaklaşık 47 bin 539 futbol sahası) alan ihaleye açıldı. Bu süreçte 28 ruhsat sahası 29 farklı şirkete satılırken, asıl dikkat çeken nokta Taşınmaz Komisyonu kararları oldu. Hiçbir ihale yapılmadan, doğrudan şirket talebiyle tam 421 ruhsat sahası satışa çıkarıldı.
ÇED Süreçlerinde “İsim Oyunu”
Kentteki projelerin denetim mekanizması da tartışmalı. Maden projelerinin %69’una “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilirken, Ocak 2026 itibarıyla bu algıyı kırmak için strateji değişikliğine gidildi. Artık projelere, çevresel riskler değişmemesine rağmen “Ek 2” notuyla doğrudan “ÇED Olumlu” kararı verilmeye başlandı.
İlçeler ve Köyler “Mega Maden” Kıskancında
Büyüklüğü 1000 hektarı aşan 13 “mega maden” projesi, kentin yaşam damarlarını tehdit ediyor:
• Mihalıççık: Ercan Madencilik ve Artems’in dev ruhsatları ormanları ve köyleri yutacak ölçekte.
• Sarıcakaya: Parmeta Madencilik’in sahaları Sakarya Nehri’ne sadece 230 metre mesafede.
• Seyitgazi: Alfa Yatırımcılık’ın sahası tamamen ormanlık alanda ve koruma bölgesinin dibinde.
• Günyüzü: Koza Altın’ın sahası Dinek köyüne yalnızca 120 metre uzaklıkta.
Siyanür ve Radyasyon Riski
Cengiz Holding (Eti Bakır) ve Koza Altın’ın bölgedeki siyanürlü faaliyetleri ile Beylikova’daki dünyanın en büyük ikinci Nadir Toprak Elementleri (NTE) sahası, Eskişehir’i bir “ekstraktivizm” (doğal kaynak sömürüsü) merkezine dönüştürüyor. Uzmanlar, fay hattı üzerindeki bu tesislerin ve atık barajlarının olası bir depremde Sakarya Havzası için geri dönüşü olmayan bir felakete yol açabileceği konusunda uyarıyor.
