Türkiye’nin doğa mirası listesinde en üst sıralarda yer alan, menderesleriyle dünya çapında ün salmış Ordu-Aybastı Perşembe Yaylası, bugünlerde tarihinin en kritik sınavlarından birini veriyor. Askeri koruma eşliğinde başlatılan maden sondaj faaliyetleri, sadece toprağın altını değil, bölgenin binlerce yıllık ekolojik ve kültürel dokusunu da sarsıyor.
Doğanın Tasarımı Tehdit Altında
Perşembe Yaylası, sıradan bir yeşil alanın ötesinde, coğrafi bir fenomen olarak kabul edilen menderes yapısıyla yaşayan bir ekosistemdir. Uzmanlar, bölgede yapılacak herhangi bir madencilik faaliyetinin yaratacağı tahribatı şu başlıklarla özetliyor:
• Su Rejimi ve Menderesler: Sondaj ve olası işletme faaliyetleri, yaylanın hassas su yataklarını ve menderesleri besleyen yeraltı su damarlarını koparma riski taşıyor. Su akışının bozulması, bölgenin karakteristik kıvrımlarının kuruması ve ekosistemin çökmesi anlamına geliyor.
• Biyoçeşitlilik Kaybı: Bölge, endemik bitki türlerine ve yayla ekosistemine özgü yaban hayatına ev sahipliği yapıyor. Ağır iş makineleri ve kimyasal riskler, bu türlerin yaşam alanlarını daraltıyor.
• Tarım ve Hayvancılığın Sonu: Binlerce yıldır bölge halkının temel geçim kaynağı olan hayvancılık, meraların parçalanması ve suyun kirlenmesiyle doğrudan tehdit altında.
“Maden Varsa Hayat Yok”: Halkın Ortak Sesi
Çevre örgütleri ve bölge halkı, maden projelerinin sadece ekonomik bir tercih değil, aynı zamanda bir “mekânsal hafıza kırımı” olduğunu savunuyor. Yapılan ortak açıklamalarda, Perşembe Yaylası’nın bir “maden sahası” olarak değil, “mutlak korunması gereken alan” statüsünde kalması gerektiği vurgulanıyor.
Bölge halkı, yaşam alanlarını savunmak için demokratik haklarını kullanırken, mücadelenin hukuki ayağında da önemli bir eşiğe gelindi.
Kritik Kavşak: 8 Mayıs Keşfi
Hukuki sürecin en somut adımı, 8 Mayıs günü Çobantepesi mevkisinde gerçekleşecek olan mahkeme keşfi olacak. Bilirkişi heyetinin yapacağı inceleme, bölgenin geleceğini belirleyecek teknik raporun temelini oluşturacak.
Ekoloji aktivistleri, o gün orada bulunmanın önemini şu sözlerle dile getiriyor:
“Bu sadece Aybastı’nın değil, Karadeniz’in ve Türkiye’nin ortak mirasını koruma meselesidir. Mahkeme heyeti orada sadece toprağı değil, halkın iradesini ve doğanın çığlığını da görmeli.”
Yıkım mı, Yaşam mı?
Eğer madencilik faaliyetleri durdurulmazsa, Perşembe Yaylası’nın turizm potansiyeli ve ekolojik bütünlüğü geri dönülemez bir yara alacak. Ancak yükselen toplumsal direnç ve bilimsel verilerle desteklenen hukuk mücadelesi, yaylanın mendereslerinin özgürce akmaya devam edeceği bir geleceğin hala mümkün olduğunu gösteriyor.
Gözler şimdi 8 Mayıs’ta Çobantepesi’nden çıkacak sonuca ve bölgedeki sivil direnişin gücüne çevrilmiş durumda.