DERSİM’İN KUTSAL EMANETLERİ DAĞLARDAN KOPARILDI: “HIZIR’IN DAVARLARI” BİTLİS’E NAKLEDİLDİ

IMG_3846

Dersim’in doğasıyla bütünleşen, dağların sarp yamaçlarında özgürce yaşayan yaban keçileri (dağ keçileri), son günlerde yaşanan tartışmalı bir nakil operasyonuyla gündemde. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ekipleri tarafından Çemişgezek ilçesinde gerçekleştirilen operasyonda, aralarında yavruların da bulunduğu 6 yaban keçisi ağlarla yakalanarak kafeslere konuldu. Kentin ekolojik ve kültürel simgelerinden olan bu canlıların Bitlis’e nakledilmesi, bölge halkı ve doğa savunucularının sert tepkisine yol açtı.  

Bahçelere Giriş Gerekçesi ve Popülasyon Dengeleme Savunması

Yetkili kurumlar tarafından yapılan açıklamalarda, söz konusu uygulamanın yaban keçilerinin yerleşim yerlerindeki bahçelere girmesinden kaynaklı şikayetler üzerine ve Bitlis’teki yaban hayatı popülasyonunu dengelemek amacıyla gerçekleştirildiği öne sürüldü. Ancak bu gerekçe, ne yöre halkını ne de sivil toplum kuruluşlarını tatmin etti.  

“Hızır’ın Davarları” Neden Hedefte?

Dersim coğrafyasında yaban keçileri yalnızca biyoçeşitliliğin bir parçası değil; aynı zamanda Alevi inanç ve kültüründe derin bir kutsiyete sahip olan, “Hızır’ın davarları” olarak nitelendirilen kadim varlıklar. Yöre halkı için dağ keçilerine zarar verilmesi veya onların doğal yaşam alanlarından koparılarak sürgün edilmesi, inanç değerlerine ve toplumsal hassasiyetlere doğrudan bir müdahale olarak değerlendiriliyor.  

“Uygulama Bilime ve Hukuka Aykırı”

Dersim Kültür ve Doğa Koruma Girişimi Sözcüsü Avukat Barış Yıldırım, yaşanan olay hukuka ve bilime aykırı nitelendirilerek şu sert tepkiyi gösterdi:

“Çemişgezek ilçesi merkezinde habitatları bulunan yaban keçilerinin ağlarla yakalanıp kafeslere konulması ve ilimiz sınırları dışında uzak bir mesafede bulunan bir milli parka götürülmesi hukuka ve bilime aykırıdır. Yaban keçileri genetikleri gereği strese dayanamaz. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü derhal bu uygulamaya son vermelidir.”

Yıldırım ayrıca, Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi) gereğince anılan canlıların ve habitatlarının kesin koruma altında olduğunu hatırlatarak, Tarım ve Orman Bakanlığı’na çağrıda bulundu: “Eğer yaban keçileri gerçekten korunmak isteniyorsa, öncelikle ülkemiz genelinde bu canlıların avlanmasına yönelik açılan ihaleler tamamen iptal edilmelidir.” 

MÇD’den duyarlılık çağrısı

Munzur Çevre Derneği (MÇD) yaptığı açıklamada konuya ilişkin tüm doğa dostu insanları bu vahşiliğe karşı duyarlı olmaya çağırdı. Yapılan açıklamada, “Dersim vadilerinde yaşanan son olay, hepimizin vicdanını yaralamıştır. Devlet kurumları eliyle, Dersim’in dağlarında, kendi doğal ortamında özgürce yaşayan dağ keçilerinin ağlarla yakalanıp kafeslere konularak Bitlis’e götürülmesi kabul edilemez. Bunu şiddetle kınıyoruz.” denildi.

Açıklamanın tamamı şu şekilde:

“Zaten Dersim vadilerini talan eden, madenlerle, barajlarla, şirketlerle yağmalayanlar yetmiyormuş gibi, şimdi de bu toprakların en kadim canlılarına el uzatılmıştır. Dağ keçisi bir süs hayvanı değildir. Bir kafese konulup oradan oraya taşınacak bir eşya değildir. O, Dersim dağlarının ruhudur, dengesidir, doğanın kendisidir.

Bu girişim bilimsel olarak da tamamen yanlıştır. Bir canlıyı kendi doğal ortamından koparıp, alışık olmadığı bir coğrafyaya götürmek, o canlıyı ölüme mahkum etmektir. Her dağ keçisi, doğduğu kayayı, otladığı otu, içtiği suyu bilir. Bağışıklığı oraya göredir, beslenmesi oraya göredir, üremesi oraya göredir. Onu alıp başka bir yere götürmek, ekosistemi bozmak demektir. Hem götürüldüğü yeri bozar, hem getirildiği yeri bozar. Bilim bunu söylüyor. Doğa, masa başında alınan kararla yönetilmez.

Ama mesele sadece bilimsel değildir. Mesele aynı zamanda inançsaldır. Dersim halkı için dağ keçisi, Xızır’ın davarıdır. Kutsaldır. Avlanmaz, incitilmez, korunur. Yüzyıllardır bu inançla bu dağlar korundu. Bu yüzden Dersim’de dağ keçisi insandan kaçmaz, insana yaklaşır. Çünkü o, kendini güvende bilir. Şimdi o güveni bozan, o kutsala el uzatan bir anlayışla karşı karşıyayız. Bu, Dersim halkının inancına, kültürüne, yaşam biçimine yapılmış bir saldırıdır.

Biz buradan açıkça söylüyoruz. Dersim dağ keçisi Dersim’indir. Dersim’de kalmalıdır. Ağla yakalama, kafese koyma, nakletme uygulamalarına derhal son verilmelidir. Yakalanan keçiler, vakit geçirilmeden, zarar görmeden, alındıkları doğal ortamlarına geri bırakılmalıdır.

Tüm Dersim halkını, tüm doğa savunucularını, tüm vicdan sahibi insanları bu vahşiliğe karşı duyarlı olmaya çağırıyoruz. Bu vahşete geçit vermeyelim. Dağ keçisi sahipsiz değildir. Dağ keçisi Dersim halkının onurudur, inancıdır, doğasıdır.

Dersim dağ keçisine dokunma.”

Mobil sürümden çık