ABD Başkanı Donald Trump’ın bölge ülkelerinin araya girmesiyle İran’a yönelik planlanan askerî saldırıyı durdurduklarını açıklaması ve yeni bir diplomatik sürecin sinyalini vermesi, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişler ve nükleer silahsızlanma hedeflerini kapsayan olası bir anlaşma çerçevesinde uzlaşı mesajları verilirken, Tahran cephesinden gelen açıklamalar sürecin henüz karmaşık ve kırılgan olduğunu gösteriyor.
Suudi Arabistan, BAE ve Katar’ın talebi ve arabuluculuğu neticesinde, ABD’nin İran’a karşı planladığı büyük çaplı askerî operasyonun durdurulduğu ve yerine diplomatik müzakerelerin konulduğu açıklandı.
Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş güvenliği ile İran’ın nükleer silahsızlandırılması konularını içeren kapsamlı bir anlaşma çerçevesinde mutabakat ihtimali dile getirildi.
Washington’dan yükselen müzakere sinyallerine karşın, Tahran yönetimi ve yerel medya boğazın statüsünün ya da kontrolünün değiştiği iddialarını reddederek deniz trafiği ile denetimlerin kendi kontrollerinde sürdüğünü vurguladı.
Diplomasi Masası mi, Yeni Bir Oyalama Taktiği mi?
Hürmüz Boğazı gibi küresel ticaretin ve enerji hatlarının kalbi olan bir bölgede, askerî gerilimin bir an olsun düşmesi elbette dünya barışı adına nefes aldırıcıdır. Ancak Washington ve Tahran arasında gidip gelen bu çelişkili açıklamalar, kalıcı bir uzlaşıdan ziyade tarafların kendi iç ve dış politikalarına yönelik stratejik manevralar yaptığını gösteriyor.
Bölgesel aktörlerin devreye girmesiyle büyük bir çatışmanın ertelenmesi kıymetli olsa da; Tahran’ın sahadaki egemenlik iddialarını koruması ve Washington’ın tek taraflı zafer ya da müzakere söylemleri, krizin köklü bir çözüme kavuşmaktan hâlâ çok uzakta olduğunu kanıtlamaktadır. Silahların gölgesinde kurulan bu kırılgan masa, tarafların gerçek anlamda diplomasiye ve hukuka sadık kalıp kalmayacağını zamanla gösterecektir. Gerçek bir barış; geçici oyalama taktikleriyle değil, bölge halklarının hak ve güvenliğini önceleyen samimi ve şeffaf mutabakatlarla mümkündür. Ne ABD emperyalizmi, ne gerici İran Molla rejimi bunu başaracak niteliktedir.
