BAKIR ZENGİNLİĞİNİN ÜLKESİNDE SANDIK GERİLİMİ; SERMAYE VE EMPERYALİST ÇIKARLAR HALKIN YOKSULLUĞUNU ÇÖZMÜYOR
DEVRİMCİ DEMOKRASİ – DÜNYA / HABER-YORUM
Zambiya’da 13 Ağustos’ta gerçekleştirilen cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin ardından oyların sayımı ülke genelinde geçici olarak durduruldu. Zambiya Seçim Komisyonu, bazı bölgelerde seçim görevlilerine yönelik şiddet ve işaretlenmiş oy pusulalarının çalındığına ilişkin raporları gerekçe gösterdi. Komisyon, durumun 24 saat içinde yeniden değerlendirileceğini açıkladı.
Yaklaşık 8 milyon seçmenin kayıtlı olduğu seçimlerde mevcut Cumhurbaşkanı Hakainde Hichilema ikinci dönem için yarışırken, başlıca rakibi Brian Mundubile oldu. Mundubile, sonuçlar açıklanmadan önce zafer ilan etti ancak bunu destekleyen kanıt sunmadı.
Seçimlerin merkezindeki temel sorun yalnızca kimin başkan olacağı değil. Bakır ve kritik mineraller bakımından Afrika’nın en önemli ülkelerinden biri olan Zambiya’nın zenginliklerinin kimin çıkarına kullanıldığı sorusu seçimlerin arka planında duruyor.
Zambiya, Afrika’nın ikinci büyük bakır üreticisi. Ülkenin yeraltı zenginlikleri hem ABD hem de Çin açısından stratejik önem taşıyor. Buna rağmen 2022 verilerine göre nüfusun yaklaşık yüzde 60’ı yoksulluk içinde yaşıyordu. Ekonomik büyüme ve borç yapılandırması gerçekleşse de yüksek yaşam maliyetleri, işsizlik ve elektrik sıkıntısı geniş halk kitlelerinin temel sorunları olmaya devam ediyor.
BAKIR SERMAYENİN, YOKSULLUK HALKIN
Zambiya örneği Afrika’nın klasik sömürgecilik ve bağımlı kapitalizm çelişkisini bütün çıplaklığıyla ortaya koyuyor.
Ülke yeraltı kaynakları bakımından zengin; fakat bu zenginlik halkın yaşam koşullarına aynı ölçüde yansımıyor. Madenler uluslararası sermayenin yatırım alanı olurken, emekçi halk yüksek yaşam maliyetleri ve yoksullukla karşı karşıya.
Bugün ABD ve Çin’in Zambiya’nın bakır ve kritik minerallerine yönelik ilgisi de tesadüf değildir. Yeşil enerji teknolojileri, elektrikli araçlar ve stratejik sanayi için gerekli mineraller, emperyalist rekabetin yeni alanlarından birine dönüşmüş durumda.
Dolayısıyla Zambiya’daki seçim yalnızca bir “demokrasi şöleni” olarak okunamaz.
Sandıkta kimin kazanacağından bağımsız olarak asıl mesele, ülkenin zenginliklerinin kimin denetiminde olduğudur.
Zambiya halkının yaşadığı sorunların çözümü, emperyalist sermayenin daha fazla yatırım yapmasına bağlanamaz. Madenlerin ve doğal kaynakların gerçek sahibi olması gerekenler, o zenginlikleri yaratan işçiler ve emekçi halktır.
Madenler emperyalist sermayeye değil, Zambiya halkına!
